Zzp en klein mkb Midden en groot mkb RA-/AA-accountant of fiscalist?
Doe mee aan onze franchiseformule!

Hoe gaat de bank om met een kredietaanvraag?

Het is niet altijd duidelijk hoe de bank omgaat met jouw kredietaanvraag. Wat is het proces en hoe kun je deze aanvraag zodanig opstellen dat je de meeste kans hebt op succes? Lees verder, we leggen je uit wat er achter de besluitvorming bij de kredietaanvraag schuil gaat en waar jij goed op moet letten bij het opstellen van jouw aanvraag.

Stap niet alleen naar de bank, ondernemen is teamwork. Neem contact op met OAMKB voor meer informatie.

Het begint met vertrouwen

Je moet je realiseren dat een bank in feite het geld beheert van een groep particulieren en ondernemingen, dat zijn de stakeholders. Bij het verstrekken van kredieten moeten de banken steeds opnieuw de afweging maken of het geld bij een kredietaanvraag naar alle waarschijnlijkheid ook terug gaat komen. Natuurlijk zal de bank daarbij af en toe wat meer risico nemen. Een belangrijke overweging daarbij is vertrouwen. Je wilt dat de bank vertrouwen heeft in jou als persoon, jouw onderneming en de kredietaanvraag.

Je leent geld niet van een kluis met een stapel geld maar van mensen zoals jezelf. Niet direct, maar het vermogen van de bank bestaat bij de gratie van klanten die vertrouwen hebben in de bank. En we weten ondertussen dat niet alle banken te vertrouwen zijn, dus er wordt argwanend gekeken naar elke beslissing die de bank neemt. Niet alleen door de klanten, harde werkers die bang zijn hun pensioen te verliezen en particulieren die hun rente alsmaar zien dalen, maar ook de overheid en de Europese Centrale Bank kijken kritisch mee. Dat is terecht, maar de keerzijde van de munt is dat de bank jouw kredietaanvraag ook met een fijn kammetje zal doorspitten. Jij moet het vertrouwen van de bank zien te winnen. En dat is geen eenvoudige opgaaf.

Tip: Stel jezelf de volgende vraag: “Ben jij bereid je eigen spaargeld in te zetten om jouw plannen te verwezenlijken?”. Als het antwoord “nee” is kun je beter thuis blijven. Alleen als je volmondig “ja” kunt antwoorden maak je een kans.

Op zoek naar financiering voor jouw plan? OAMKB kan je hierbij helpen.

Wat zijn de voornaamste criteria bij de kredietaanvraag?

Er zijn een aantal kenmerken waar de bank altijd naar zal kijken, ongeacht het budget of de aard van het ondernemingsplan:

De persoon

De bank zal als eerste kijken naar de persoon achter het plan. Het gaat er niet zozeer om of de bank jou een toffe gast of een te gekke meid vindt. Jouw uitstraling, persoonlijkheid en expertise hebben een grote impact in het succes of falen van een ondernemingsplan.

Toon jezelf zoals je bent. Geef duidelijk aan waar jouw sterke punten liggen, maar geef ook aan op welke gebieden je niet over het grootste talent beschikt. Niet alleen kom je zo eerlijk en betrouwbaar over, je laat ook zien dat je een goed zelfbeeld hebt en kritisch naar jezelf kunt kijken. Het is een realistische verwachting dat elke persoon slechts één of twee vakgebieden echt onder de knie heeft, een alleskunner bestaat niet. Het gaat er niet om of dit terecht is, dit is een perceptie van niet alleen de bank maar van de hele samenleving. Als een acteur bijvoorbeeld een zangcarrière wil opstarten wordt dat meestal niet serieus genomen. We accepteren niet dat iemand heel goed is in verschillende vakgebieden. Dat geldt ook voor jou, blaas niet te hoog van de toren en focus op jouw primaire talenten.

In de praktijk komt zo'n 40% van de ondernemers in de problemen met aflossen. Alleen maar omdat ze een zelfbeeld hebben dat té rooskleurig is. De bank begrijpt dat er geen superman binnen komt wandelen maar een mens van vlees en bloed. Ken jezelf en anderen zullen jou ook leren kennen.

De vier types ondernemer

Bij het indienen van de kredietaanvraag zal de bank je indelen in één van de volgende vier groepen:

1. De Casher

Deze ondernemer denkt alleen groeien. Hoe meer hoe beter, er zijn geen grenzen en obstakels worden weggeveegd. De casher is bezig met geld verdienen en omzetten draaien, daarbij is er geen tijd om te luisteren naar de omgeving of terug te kijken om de zaak te evalueren. Eigenwijs is ook wijs denkt de casher en laat de zaak nog liever uit elkaar spatten dan met een sisser eruit te gaan.

De casher is een roekeloos type dat zich niet zo bezig houdt met de administratie. Maar wel iemand met visie en ballen (M/V). Dit Alpha type kan inderdaad een organisatie tot grote hoogten brengen en de concurrentie (welke concurrentie?) verpulveren.

Laat in de kredietaanvraag duidelijk blijken dat de casher niet alleen staat. Dat er een adviseur aan de zijlijn staat die net zo fel kan zijn en zich niet laat wegzetten door de casher. Denk aan een externe deskundige, een adviseur of een accountant. Een persoon die wel oog heeft voor de administratie, de boekhouding en de balans. Iemand die een solide bedrijfsvoering zal bewaken waarin alle cijfers kloppen.

2. De Innovator

Deze ondernemer ziet kansen, mogelijkheden en zaken die nog niemand anders heeft gezien. Als de rest van het gepeupel hier is zal de innovator al daar zijn, en dat steeds opnieuw. De innovator kijkt niet naar geld, dat is hooguit een middel maar geen doel. De drang om te vernieuwen is de brandstof die de innovator laat draaien. Ook is een innovator nooit tevreden, alles is een proces dat zich vernieuwd en ook weer zal vervangen.

Het grootste risico van de innovator is het onvoldoende profiteren van de financiële successen. Om op tijd een product of dienst op de markt te brengen en niet weer naar het volgende idee te springen zonder eerst winst te maken op het voorgaande project. Daarom heeft de innovator iemand naast zich nodig die wel producten en diensten lanceert en actief op zoek gaat naar klanten. Zonder de man van vandaag kan de man van morgen niet bestaan.

3. De Constructor

Deze ondernemer is een rots in de branding en een voorbeeld van solide en kwalitatief hoogstaande bedrijfsvoering. De klanten roemen de constante kwaliteit van dienstverlening en voelen zich gerust dankzij de voorspelbaarheid van de constructor. De administratie is pico bello in orde, inkomende facturen worden per omgaande voldaan. Als de constructor netjes de rekeningen kan betalen, zakelijk en privé, is deze ondernemer helemaal tevreden. Geld is belangrijk voor het levensonderhoud, en de constructor zorgt dat het schip op de juiste koers blijft varen, voor nu en altijd...

De constructor ziet helaas niet altijd die ijsberg op tijd opdoemen, het fiscaal conservatieve beleid werkt stagnerend voor de bedrijfsgroei en het productassortiment begint stoffig te worden. De marktontwikkelingen halen de constructor in en de ondernemer ziet stilaan zijn imperium verbrokkelen. Maar dan is het al te laat.

Laat bij de kredietaanvraag zien dat er mensen om de constructor heen staan die de ogen richten op de toekomst, die bezig zijn met vernieuwing en op de hoogte blijven van nieuwe informatie en inzichten. Deze adviseurs moeten serieus worden genomen door de ondernemer. De bank houdt weliswaar van betrouwbaarheid, maar zien ook in dat stilstand gelijk staat aan achteruitgang. De constructor komt vaak voor binnen familiebedrijven.

4. De Socializer

Deze ondernemer is een echte allemansvriend. Geliefd door het personeel, geroemd door de klanten. Iedereen wint als de socializer erbij betrokken is. Met scherpe tarieven voor de producten en diensten is het indrukwekkend dat het personeel een hoger salaris heeft dan het marktgemiddelde. De winsten houden niet over maar de zaak staat nog steeds overeind.

Tot er onvoorziene omstandigheden zich voordoen. Want dan kan de socializer niet de touwtjes aantrekken, de financiële reserve laat het niet toe om heelhuids door zware tijden heen te komen. Vandaag gaat alles goed, maar morgen is onzeker. Dit is het type ondernemers waarvan de bank graag ziet dat er wel iemand naast staat die niet altijd een feestje wil geven, die ook rekening houdt met een appeltje voor de dorst en moeilijke beslissingen durft te nemen.

Welk type ondernemer ben jij?

Waarschijnlijk zie je in deze vier archetypes overal stukjes van jezelf terug. De bank zal je toch in één categorie indelen en als jij voldoende zelfkennis hebt kun je daar in de kredietaanvraag al rekening mee houden. Schakel adviseurs in voor jouw zwakke plekken en zoek ondersteuning voordat je naar de bank stapt. Samen sta je sterker, ondernemen doe je samen.

Vind direct de beste accountant, adviseur of boekhouder via OAMKB.

Hoe staat het met de onderneming?

Na het beoordelen van de persoon zal de bank kijken naar de onderneming. Allereerst wordt er gekeken naar de branche waarin de onderneming actief is, en welke producten en diensten worden aangeboden. Ook wordt er gekeken naar de afzetmarkt, wie is de beoogde doelgroep? Laat in de kredietaanvraag duidelijk blijken dat er onderzoek is verricht naar deze zaken. Je kunt bijvoorbeeld een (kleinschalig) marktonderzoek laten uitvoeren.

Tip: Je hoeft niet direct in zee te gaan met een groot onderzoeksbureau, kijk of er een MBO of HBO instelling bij jou in de buurt is met studenten die op zoek zijn naar opdrachten. Zij kunnen de ervaring goed gebruiken en je kunt zelf voor weinig geld veel informatie inwinnen. Dat is niet alleen voordelig voor jouw eigen kennis, maar het staat ook goed in de kredietaanvraag.

Kijk ook naar jouw branche

De bank zal altijd kijken welke ontwikkelingen zich afspelen in de markt waarin jouw onderneming zich bevindt. Ze gebruiken daarvoor informatie die ze zelf intern beschikbaar hebben. Het is raadzaam deze informatie ook goed te bestuderen, met name de informatie die de bank van jouw keuze heeft.

Tip: Maak gebruik van de branche informatie van de banken en verwerk deze in de kredietaanvraag. Wees altijd realistisch, de banken krijgen al genoeg dromerige aanvragen te verwerken.

Wat zijn de kosten?

Als laatste zal de bank naar de financiële onderbouwing van de plannen kijken. De cijfers van de kredietaanvraag moeten overeenstemmen met andere onderdelen in het ondernemingsplan. Let zeker op de volgende zaken:

  • Zijn de kosten niet te laat ingeschat?
  • Is er voldoende kasstroom?
  • Kan de ondernemer voldoen aan de aflossingsverplichtingen?
  • Welke zekerheden zijn er in de kredietaanvraag?

Wanneer bovenstaande drie onderwerpen positief worden beoordeeld maak je een grote kans op een kredietverstrekking. In principe hebben de bank en de ondernemer hetzelfde belang; zorg dat de ondernemer geen betalingsproblemen zal ondervinden. Daarom zullen ze erg kritisch zijn op jouw financiële prognoses. Zijn deze realistisch en hoe zijn ze tot stand gekomen?

Heb jij een gezonde onderneming? Laat een liquiditeitsbegroting opstellen en ontdek hoe gezond jouw bedrijf is.

De drie scenario's voor de kredietaanvraag

Je stelt jouw plan op aan de hand van realistisch haalbare cijfers en resultaten. Het kan een beetje links, het kan een beetje rechts maar uiteindelijk is dat het geplande scenario. Toch is het belangrijk twee andere scenario's op te stellen:

Het ongekende succes

Wanneer alles voor de wind gaat, er geen tegenslagen zijn en je enorme successen behaalt, wat zijn dan de consequenties? Hoe ga je om met onverwacht succes? Ga je investeren, snel afbetalen, een spaarrekening openen? Investeer je in nieuwe producten of voer je de productie van jouw grootste succesnummer op? Ook overmatig succes kan leiden tot onvoorziene situaties.

Compleet falen

Na al die voorbereiding gaat toch alles mis. Deadlines worden niet gehaald, fabrieken branden af en ijsco's smelten door de opwarming van de aarde. Verzin maar een rampscenario dat past bij jouw situatie. Kun jij omgaan met falen en hoe ga je daar mee om?

Het doemscenario lijkt gevaarlijk om te overleggen aan de bank. Geen slapende honden wakker maken toch? De banken kunnen deze zelfkritiek en crisis management op voorhand wel degelijk waarderen. Zelfs als je dit scenario niet direct presenteert dien je die wel achter de hand te houden als ernaar gevraagd wordt.

Ga voor een laag rapportcijfer (rating)

Bij banken wil je zo laag mogelijk scoren bij het bepalen van de rating. Bij deze waardering wordt rekening gehouden met diverse factoren op basis waarvan de kans wordt bepaalt hoe waarschijnlijk het is dat het krediet terugbetaalt gaat worden. De ene bank gebruikt hiervoor letters, de andere bank gebruikt cijfers.

Wanneer je een score van 1 of A weet te behalen ben je een bedrijf met een zeer klein risico. Scoor je daarentegen een 10 of E is de kans op financiële problemen erg groot. Gemiddeld komen MKB ondernemingen uit tussen de 5 en 7. Dit rapportcijfer wordt berekend op basis van diverse algoritmen via speciale software van de bank.

De kenmerken die worden meegewogen zijn:

  • Het cijfer van de bank aan het ondernemerschap. Ze zullen dit tijdens een persoonlijk gesprek proberen te achterhalen. Als je een samenvatting van een persoonlijke ondernemerstest kunt overleggen zal de bank dat zeker waarderen.
  • Het cijfer van de bank aan de onderneming. Hierbij wordt gekeken naar de rechtsvorm van de onderneming, de manier waarop de ondernemer professioneel gedrag vertoond zoals een goede website, een aantrekkelijke winkel of een overzichtelijk magazijn.
  • Het cijfer van de bank aan de branche waarin de onderneming zich bevindt. Niet elke branche is gelijk. In sectoren als de horeca, de bouw, detailhandel en automotive bedrijven wordt strenger gekeken naar de situatie. Als jouw bedrijf zich in één van deze bedrijfstakken bevindt zul je dus extra onderbouwing moeten geven over de haalbaarheid van jouw kredietaanvraag. Bedrijfstakken die doorgaans wat meer garant staan voor succes zijn zakelijke dienstverlening, webontwikkeling en aanverwante zaken, technologie en duurzaamheid.
  • Het cijfer van de bank aan de jaarrekening. Er is veel informatie te halen uit de financiële resultaten van alle bedrijfsactiviteiten. Ze kijken naar het voorraadbeheer, de uitstaande debiteuren en het voldoen van alle financiële verplichtingen. Uiteraard moet je aan alle aflossingsverplichtingen voldoen. Dit geeft de bank een goede indicatie dat je als ondernemer grip hebt op het bedrijf.
  • Welke accountant, adviseur of boekhouder je kiest. De goede reputatie van deze professionals is hierbij van belang. Als je voor iemand hebt gekozen met een dubieuze reputatie zal de bank je subtiel adviseren iemand anders te zoeken. Zo kunnen ze aangeven dat je de kredietaanvraag maar eens aan … moet voorleggen, dan komt het wel goed.

Werk samen met professionals in het MKB die je bijstaan met advies en kennis, neem contact op met OAMKB.

De normen zullen nog strenger worden

Er is niet zoveel geld meer te verdelen als voorheen. Daarnaast worden banken steeds meer gereguleerd door instanties als de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de Nederlandsche Bank waardoor ze steeds kritischer worden bij de toetsing van de kredietaanvraag.

Veel van deze regels en wetten worden vastgesteld in Basel. Dit noemen ze doorgaans de “Basel akkoorden” die worden aangeduid als Basel 1, Basel 2, Basel 3 etc. In praktijk moet je rekening houden dat de criteria voor een financieringsaanvraag steeds strenger zullen worden. Er zijn twee zaken waar banken scherp op letten:

  1. Ben je bereid eigen vermogen in jouw onderneming te steken?
  2. Ben je proactief met jouw debiteuren en kun je de actieve voorraden laag houden?

Uiteindelijk zal de bank goede plannen altijd financieren. Wanneer jouw kredietaanvraag wordt goedgekeurd ben je op de goede weg en je kunt je hiermee onderscheiden van de rest.

Je hebt als ondernemer ook invloed

Voordat je de kredietaanvraag overhandigd aan de bank moet je rekening houden met deze drie aandachtspunten:

  • Maak geen spel- en taalfouten in de aanvraag.
  • Maak geen rekenfouten in de berekeningen.
  • Zorg dat de aanvraag netjes verzorgd is, ongeacht of het een papieren document betreft of een document per mail.

Wat moet je doen om NIET in de prullenbak te belanden?

Als de medewerker van de bank ziet dat de kredietaanvraag onzorgvuldig is opgesteld zal deze onherroepelijk in de prullenbak belanden. Zorg dus voor goed geformuleerde zinnen zonder spelfouten en grammaticale fouten. De berekeningen moeten kloppen en zorg dat het verhaal duidelijk leesbaar is en logisch is opgebouwd. Als de persoon die jouw kredietaanvraag beoordeeld de draad kwijtraakt kun je het krediet wel vergeten.

Hoewel het verleidelijk kan zijn moet je geen checklists downloaden van internet of zelf met een uitgebreide checklist op de proppen komen. Enkele opsommingen is geen bezwaar maar het achterliggende verhaal zal de doorslag geven. Dus:

  1. Geen lange checklist en
  2. Zie punt A.

Deel jouw enthousiasme

Laat jouw enthousiasme terugkomen in de kredietaanvraag. De bankmedewerker moet tijdens het lezen van jouw plan geïnfecteerd worden met het enthousiasme dat jij hebt voor dit prachtige plan. Een droge opsomming van feiten en cijfers spreekt niet tot de verbeelding. Naast alle algoritmes en boxen die je moet aftikken is het uiteindelijk een mens van vlees en bloed die jouw aanvraag zal beoordelen. Er mogen gerust nog wat kritische vragen komen vanuit de bank maar zorg dat die vanuit een constructieve gedachtegang komen. De bank wil je helpen met het realiseren van jouw plannen, jou dat succes gunnen dat je verdient.

Vergelijk het met een sollicitatie voor een baan. Als je naast jouw CV niet de werkgever kunt prikkelen en jouw enthousiasme niet kunt overbrengen zal de sollicitatie in de prullenbak belanden, hoe geschikt je op papier ook mag zijn.

Gevoel voor detail is belangrijk

Als je zelf geen held bent in perfecte spelling en de constructie van soepel lopende zinnen doe je er goed aan jouw kredietaanvraag vooraf te laten redigeren door iemand met schrijftalent én communicatieve vaardigheden. Zo ben je verzekerd van een goed lopend verhaal dat elke lezer zal informeren én interesseren.

De zaken waar je GEEN invloed op hebt

Je kunt nog zo goed zorgen dat jouw kredietaanvraag tot in de puntjes verzorgd is, er zijn altijd externe factoren waar je weinig of geen invloed op hebt zoals:

  1. Branche risico: Wanneer je in een branche zit waar voor jou enkele ondernemers compleet gefaald zijn maak jij minder kans op krediet, terecht of niet. Wanneer jij in een “high-risk” bedrijfstak zit wordt de lat hoger gelegd.
  2. Verkeerd tijdstip: De bank heeft een budget per bedrijfstak. Als het potje voor die periode leeg is wordt jouw plan afgewezen. En die termijnen lopen helaas niet per boekjaar, daar is geen peil op te trekken.
  3. Crisis: Er zijn zoveel “bubbels” dat je niet kunt voorspellen wanneer er eentje gaat barsten. De bankencrisis was niet op tijd voorzien, in de Eurozone kan er ook van alles gebeuren om over de wereldmarkt nog maar te zwijgen.

Maar dat is niet erg want:

  1. Er zijn meer banken en je kunt jouw kredietaanvraag ook elders indienen.
  2. Na een afwijzing heb je waarschijnlijk nieuwe inzichten om jouw plan bij te stellen en beter te maken.
  3. Misschien is jouw ondernemingsplan meer geschikt voor een andere vorm van financiering zoals een crowdfunding campagne.

Wat zijn de mogelijkheden van crowdfunding voor het MKB? Lees meer op deze pagina.

Begin bij het opstellen van een uitstekende kredietaanvraag en laat je informeren en assisteren door professionals waarmee jouw kans op succes groter wordt.

Kijk hieronder voor meer informatie: